Het was een bewogen herfst, in 1956. Ga maar na:

  • Eind augustus verwisselde ik het dagelijkse spelen op het erf voor de St.Theresiaschool. Ik moest plotseling leren Nederlands te spreken i.p.v. Rekkens.  Alsof dat niet goed genoeg was!
  • Er kwam een tractor op de boerderij: een Güldner. Binnengebracht op 15 oktober, moeders verjaardag. Dat dat toeval was, daar wilde ik als kind niet aan.
  • In November was de Hongarije-crisis. De aanloop begon op 23 october met demonstraties, en het rode leger had de eruit voorkomende opstand definitief  neergeslagen op 7  november, daags na mijn verjaardag. Ik herinner me het Radionieuws hierover.
  • Ook hadden we een Suez-crisis: oorlog tussen Israel (met Engeland en Frankrijk) en Egypte om het Suez-kanaal. De gevechten duurden van 31 oktober tot en met 5 november. Ik heb daar he-le-maal niets van meegekregen.
  • Ook was 1956 verkiezingsjaar in de Verenigde staten: President Dwight D.Eisenhower (Ike) werd op 6 november herkozen.

Maar het beladen onderwerp van dit verhaaltje  ging voor mij onopgemerkt voorbij: tijdens de eerste weken van mijn schoolcarriere vloog een vliegtuig over de Gelinkhoek!

De mannen werkten op de Spikkebulten op het land , dit junkske zat waarschijnlijk op school op het 1706 29 Zuid Rekkenseweg 32 Niederlande Toeschouwers luchtfotovliegtuigKip, en op Gelink werd het vliegtuig slechts  door twee personen van het vrouwelijk (?) geslacht gadegeslagen vanuit de hof. Dat staat vast, want de scene werd vastgelegd door een fotograaf in het vliegtuig. Omdat hij een groothoeklens gebruikte, kwam de hele boerderij Gelink er ook op.

Er is dus een luchtfoto, uit 1956. Van Duitse herkomst waarschijnlijk. Dank hiervor aan Tim Vos, die hem me toestuurde.


Wat zien we op deze luchtfoto? Wat zien we juist niet? Kunnen we daaruit conclusies trekken? 

  • Het strijklicht op het dak en de richting van de schaduw van de schoorsteen  is in principe genoeg om de zonnestand (richting èn hoogte) af te leiden. Maar daar is ook de precieze noord-Zuidrichting van de nok nog voor nodig, en die weet ik nog niet. De globale  richting alleen duidt op een tijdstip in de eerste helft van de namiddag (dus ik zat op school...).
  • Het dak is gemaakt van sporen (de balken tussen nok en dakgoot)  die niet recht waren of niet recht meer zijn. Dat leek vroeger helemaal niet vreemd. Het dak oogde voor mij niet gebrekkig.
  • De eiken langs de Zuidrekkenseweg zitten volop in het blad, en gooien een lekkere volle schaduw over het weitje met de waslijn voor het keukenraam. Het  is dus zomer.
  • Het is augustus of later, ik gok op ca. 1 september. Dat is te zien aan wat wij De Haverberg noemden. Elke  winter raakte die leeg met het dorsen. Volgens mij  zat er inderdaad bijna altijd haver in, en nu is hj vol. Dat brengt me rond 1 september. (Als er in 1956 rogge in zat, zou het al rond 1 augustus kunnen zijn).
  • Helemaal rechts boven in de foto staat nog een roggemijt, misschien op de hoek van onze Kamp, maar waarschijnlijk of op het stuk daar naast van Holsman (Nijkamp, Te Hoonte). Wat meer naar het midden, net links van Abbink, staan er ook twee.
  • De oude Schoppe zie ik nu voor het eerst bewust. Kort na deze foto ( ik zat nog op de lagere school denk ik) is het laagste stuk (buiten het gebint) er af gesloopt, zodat de  vrachten hooi van de zijkant binnen konden rijden. De wagens moesten leeg zijn om er aan de andere kant  weer uit te kunnen.
  • In de schoppe zat aan de kant van het erf aan de rechterkant het "Rietuughok", de stalling van het rijtuig, een soort koets: voor de oorlog het standaard vervoermiddel. Ik heb nog een vage herinnering aan dat ding, toen al onder dikke lagen stof.  *(zie voetnoot)
  • In de nieuwe situatie zat op de hoek de stalling voor het vervoermmiddel van de jaren vijftig en zestig: de fiets. We waren met negen man, en zo veel fietsen pasten er wel  in het rek van wat "Het fietsenhok" heette.

1706 29 Zuid Rekkenseweg 32 Niederlande 900x600

  • Nu de doorgang van voor naar achter onder de nok niet meer werd gebruikt, verloor de deur in de achtergevel  zijn functie. Aan die hier zichtbare achtergevel werd een extra stal voor meststieren gemaakt als lage uitbouw. Voorjaar 1968 was ik als net gesjeesd student die stal aan het uitmesten. Ik had de radio er bij, en ik hoorde Charles de Gaulle zijn radiotoespraak houden waarin hij de de angel uit de meirevolutie trok. Mijn schoolfrans was eigenlijk niet goed genoeg, maar zijn aanhef heb ik alrijd onthouden:  "Françaises, Français!" met een karakteristieke sonore stem.
  • Op het dak ontbreken een paar pannen vlak bij de nok. Stormschade? Onderaan ook. Als ik me dat goed herinner zijn bij de veranderingen aan de schuur ook de pannen er af geweest. Of ze echt vernieuwd zijn betwijfel ik. De besten opnieuw gebruiken lag voor de hand.
  • Van de paal achter het kippenhok naar de A-paal achter de wagenloods (de loze) liepen door de lucht stroomdraden. Ondergrondse kabels kwam later pas. Ik vraag me af of daar nooit ongelukken mee zijn gebeurd, met mensen op een vracht hooi en zo. De aansluiting op het huis zat dacht ik op de linkse -als hier op de foto-  van de twee gevels. Ik weet niet meer waar de stoppenkast zat.
  • Bij die A-paal was achter de wagenschuur het kachelhoutschuurtje. We mikten bij het naar binnen gooien net onder de achterste dakpannen, maar we konden nog niet goed mikken. En vader maar foeteren...
  • Als je over het boerderijdak links de loze in kijkt, zie je volgens mij takkebossen. Gebruikt om bezems te maken, en de resten als aanmaakhout.
  • Rechts van de loze lag in de open iucht tegen de gevel los gestorte eierkolen. Die mogen best natregenen. Links naast de kolen staat twee eggen tegen de muur, en wat niet al te lang hout. Echt lang hout stond achter de schoppe, tot de stieren kwamen.
  • De olievaten in het midden van het doorkijkje bevatten vermoedelijk rode diesel voor de trekker. Later stond ongeveer daar het hondenhok. Er achter ligt een onduidelijke hoop halflang hout (afrasteringspalen?), en in de weideafrastering het voerhek voor de kalveren die buiten liepen. Als je je liet zien met een emmer, kwamen ze aanrennen, soms moest je even rammelen om ze te attenderen. "Als ik jou nodig heb, zal ik wel met een emmer rammelen" was een gezegde om snotneuzen van bemoeials terecht te wijzen.
  • Van het erf naar de boerderij zelf: ook daar ontbreekt een pan (linker nok).. In de top van de gevel twee geveltekens. Ik weet niet wat deze betekenden. Misschien een verwijzing naar de katholieke bewoners sinds zeker 1810?
  • De uitbouw met houten topgevel aan de voorgevel is in 1960  afgebroken. Er zaten een ruime en twee piepkleine kamertjes in. Ik heb daar nog geslapen denk ik. In de huidige voorgevel is ongetwijfeld het nieuwgemetselde stuk bij de hoek nog wel te onderscheiden.
  • Bij die gelegenheid is de lange gang om de hoek doorgetrokken naar de voordeur. De overblijvende kamer kreeg daarmee wat minder kolossale afmetingen. Ik weet niet meer wat de situatie was voor de twee nieuwe slaapkamers grenzend aan de woonkamer werden gemaakt. Er zat een kelder, als ik me niet vergis. Een opkamer herinner ik me niet.
  • Ook werd in 1960 de kelderkast en de douche en WC van het achterhuis afgenomen. Je kon sindsdien vandaaruit vuil de douche in en schoon aan de andere kant er weer uit. Je moest het boenen nog wel zelf doen...

*  Onlangs kwamen de begrippen noaber, noasten noaber, dodenboer etc te sprake op een familiebezoek. Daar hoorde ik van een zus de versie, dat het rijtuig uit mijn herinnering een lijkkoets was, omdat Gelink in de buurt (immers de Gelinkhoek) de dodenboer zou zijn geweest. Dat klopt niet met mijn herinnering, waarin Elfers die rol had.
Wie weet hier meer over?

Joomla templates by a4joomla